Woordenlijst voor tekenen en meten

Korte definities van begrippen die u tegenkomt bij het meten op tekeningen. Elk begrip heeft een eigen adres met anker en de eerste zin is de definitie.

Schaal
De schaal van een tekening is de verhouding tussen een lengte op de tekening en de bijbehorende lengte in werkelijkheid. De notatie 1:100 betekent dat 1 mm op de tekening 100 mm in werkelijkheid is. Dit geldt voor het originele vel; na verkleinen of vergroten van de afdruk klopt de schaal niet meer. Zie Hoe leest u de schaal van een tekening.
Kalibratie
Kalibratie is het vaststellen van de schaal van een document door twee punten aan te wijzen op een lijnstuk met een bekende lengte en die lengte in te voeren. In Skalnivo wordt de kalibratie apart bewaard per pagina of scan, en op een vel met meerdere schalen ook voor een gekozen gebied; u kunt haar controleren met een tweede bekende maat. Zie Eerste kalibratie.
Kalibratielijnstuk
Een kalibratielijnstuk is het deel van de tekening met een bekende lengte waarop u de kalibratie instelt. Hoe langer en duidelijker voorzien van een maatgetal, hoe kleiner de relatieve fout van latere metingen.
Schaalfactor
De schaalfactor is het aantal werkelijke eenheden per eenheid van het document, berekend als de bekende lengte gedeeld door de afstand tussen de kalibratiepunten. Elke gemeten afstand wordt ermee vermenigvuldigd.
Maat (maatvoering)
Een maat is de lengte van een element op de tekening, aangegeven met een getal, meestal met een maatlijn en streepjes of pijlen aan de uiteinden. De maatvoering is de basis voor kalibratie, mits het getal klopt.
Maatketen
Een maatketen is een reeks deelmaten die achter elkaar langs dezelfde lijn staan. De som van de deelmaten kan door afrondingen afwijken van de totaalmaat.
Papierformaat
Het papierformaat is de genormaliseerde afmeting van een tekenvel uit de A-reeks: A0 is 841 × 1189 mm, A1 594 × 841 mm, A2 420 × 594 mm, A3 297 × 420 mm, A4 210 × 297 mm. Hiermee beoordeelt u of een pdf de afmetingen van het origineel heeft behouden.
Plattegrond
Een plattegrond is een tekening van een object gezien van boven na een horizontale snede, bijvoorbeeld de indeling van de ruimtes op een verdieping. Uit de plattegrond leest u meestal afstanden en oppervlakten af.
Gevel
Een gevel is de tekening van de buitenwand van een gebouw, van opzij gezien en zonder perspectief. Hij dient om hoogtes en de plaats van ramen en deuren af te lezen.
Doorsnede
Een doorsnede is de tekening van een object dat door een verticaal vlak is gesneden en toont de binnenkant, laagdikten en hoogtes. Hij heeft een eigen schaal, vaak anders dan de plattegrond.
Detail
Een detail is een vergrote tekening van een deel van een object, bijvoorbeeld een aansluiting tussen elementen. Meestal heeft het een grotere schaal dan de hoofdtekening, en op één vel staan soms meerdere details met verschillende schalen.
Modelruimte (model space)
De modelruimte is het gedeelte van een CAD-bestand waarin de geometrie van het object in werkelijke eenheden is getekend. Skalnivo tekent de modelruimte. Zie DWG-bestand op uw telefoon.
Layout (papierruimte)
Een layout is in een CAD-bestand een vel dat klaar is voor afdrukken, met weergaven van de modelruimte in een gekozen schaal. Skalnivo tekent geen layouts; de app toont een waarschuwing.
DWG
DWG is een binair tekenbestandsformaat van CAD-programma's dat geometrie, lagen, blokken en maatvoering bevat. Skalnivo leest versies R14 tot en met R2018. Zie DWG-formaat.
DXF
DXF is een uitwisselformaat voor CAD-tekeningen met een gedocumenteerde structuur, opgeslagen als tekst of binaire gegevens. Skalnivo leest versies R12 tot en met R2018. Zie DXF-formaat.
Vector-pdf
Een vector-pdf is een pdf-document waarin lijnen en teksten als coördinaten en krommen zijn opgeslagen en dus scherp blijven bij inzoomen. Zie meten in pdf.
Raster-pdf (van een scan)
Een raster-pdf is een pdf-document met een afbeelding die uit pixels bestaat, bijvoorbeeld een ingescande tekening. De nauwkeurigheid wordt beperkt door de resolutie en de vervorming van de scan.
Perspectiefcorrectie (homografie)
Perspectiefcorrectie is de transformatie van een foto van een plat vel dat schuin is gefotografeerd naar een rechthoek op basis van vier hoeken, wiskundig homografie genoemd. Ze kent geen werkelijke lengtes, dus daarna is kalibratie nodig. Zie tekeningen scannen.
Externe referentie (xref)
Een externe referentie (xref) koppelt een CAD-tekening als referentie aan een andere tekening, zonder de geometrie te kopiëren. Skalnivo herkent een xref maar laadt hem niet en waarschuwt dat een deel van de tekening ontbreekt.
Laag
Een laag is in een CAD-bestand een groep elementen met gemeenschappelijke eigenschappen die u kunt in- of uitschakelen, zoals muren, maatvoering en installaties. In Skalnivo verandert de zichtbaarheid van lagen alleen in de weergave.
Blok
Een blok is een benoemde set CAD-elementen die u meerdere keren kunt invoegen, bijvoorbeeld een raamsymbool. Skalnivo leest blokken, ook geneste en geschaalde.
Tekeneenheden
Tekeneenheden zijn de lengte-eenheid waarin de coördinaten van een CAD-bestand zijn opgeslagen, bijvoorbeeld millimeter of meter. Zijn ze vastgelegd, dan kunt u maten aflezen zonder handmatige kalibratie; ontbreken ze, dan is kalibratie nodig.
Magnetisch uitlijnen (snap)
Magnetisch uitlijnen (snap) is het automatisch plaatsen van een punt op een betrouwbaar element van de tekening, zoals het eind van een lijnstuk of het middelpunt van een cirkel. In Skalnivo geldt het voor meetpunten, pdf-vectoren (in de mobiele app) en DWG/DXF-geometrie, en u kunt het uitschakelen in Profiel.
Lijnstuk met meerdere segmenten (polylijn)
Een polylijn is een reeks lijnstukken die met hun uiteinden aan elkaar zitten. Het gereedschap Lengte polylijn telt hun lengtes op, wat dient voor het meten van tracés van buizen, kanalen en leidingen.
Oppervlakte van een veelhoek
De oppervlakte van een veelhoek is het vlak binnen een gesloten polylijn. Skalnivo berekent haar met de schoenveterformule en markeert zelfdoorsnijdende veelhoeken met een waarschuwing.
Omtrek
De omtrek is de som van de lengtes van de zijden van een gesloten veelhoek of de lengte van een cirkel. In Skalnivo gebruikt u hiervoor het gereedschap Omtrek.
EXIF
EXIF zijn metagegevens die in een foto zijn opgeslagen, onder meer de oriëntatie van het beeld. Skalnivo gebruikt ze om het beeld goed te draaien, maar niet om de schaal vast te stellen.
Resolutie (DPI)
Resolutie in DPI is het aantal pixels per inch van een beeld. Ze zegt niets over de werkelijke lengte op de tekening, dus de schaal bepaalt u niet uit DPI maar met kalibratie.
Relatieve fout
De relatieve fout is het verschil tussen een resultaat en de referentiewaarde, gedeeld door de referentiewaarde, meestal in procenten. Bij kalibratie wordt ze kleiner naarmate het kalibratiesegment langer is. Zie Nauwkeurigheid en methodiek.

Bijgewerkt: